2030 in het vizier: zes ontwikkelingen die de sector hertekenen

Regelgeving: de stok achter de deur wordt korter

De komende jaren zijn bestuurlijk behoorlijk ‘dichtgetimmerd’. De Europese Commissie heeft recent een herziene reeks EU Ecolabel-criteria voor verven en vernissen voorgesteld, met strengere VOC- en SVOC-limieten en voor het eerst ook aandacht voor onder meer watergedragen spuitbussen. Die criteria lopen tot eind 2032 – de richting ligt dus voor bijna een decennium vast.

Tegelijk bereidt de European Chemicals Agency een brede PFAS-restrictie voor. Concrete drempelwaarden en uitzonderingen zijn nog in beweging, maar het is duidelijk dat bepaalde toepassingen onder druk komen te staan. Gevolg voor de schilder: extreem duurzame industriecoatings op basis van fluoropolymeren worden herbekeken, en anti-graffiti- en easy-to-clean-systemen evolueren richting alternatieven.

De microplastics-rapportering onder REACH Annex XVII loopt nog door tot 2029, en de nieuwe Waste Framework Directive (2025) introduceert gemeenschappelijke EPR-regels. Verwacht wordt dat dit tegen 2030 kan doorwerken naar systemen voor terugname en verwerking van verfresten, al is de concrete invulling nog niet vastgelegd.

Digital Product Passport: de QR-code op de emmer

Vanaf 2027 worden de eerste productgroepen verplicht om een Digital Product Passport (DPP) mee te geven: batterijen eerst, textiel en elektronica kort daarna. Verven en vernissen staan expliciet in de ESPR Working Plan 2025-2030 als prioritaire groep. De exacte timing volgt nog via bijkomende besluiten, maar de voorbereiding bij de grote verfmerken draait al op volle toeren.

Concreet: elke verfverpakking krijgt een QR-code naar een database met samenstelling, CO₂-voetafdruk, zorgstoffen, verwerkingsvoorschriften en recyclage-info. Voor de schilder opent dat drie vensters. Op de werf scan je de emmer en krijg je meteen technische fiches en compatibiliteitsinfo. In aanbestedingen wordt het DPP een extra filter: architecten kunnen selecteren op CO₂/kg of biobased-percentage. En commercieel wordt transparantie een bijkomend verkoopargument.

Self-healing wordt commerciële werkelijkheid

De self-healing coatingmarkt groeit volgens MarketsandMarkets van USD 2,4 miljard in 2023 naar USD 10,4 miljard tegen 2028 – een stevige groei. Vandaag zitten deze producten vooral in automotive en industriële anti-corrosie. De volgende stap is architecturaal.

Twee technologische sporen lopen parallel:

• Microcapsules barsten bij beschadiging open en lossen een helend polymeer vrij – goed voor lokale schade, maar de voorraad is eindig.
• Intrinsieke polymeren bevatten chemische bindingen (zoals disulfide of Diels-Alder) die zich opnieuw kunnen vormen, waardoor herhaald herstel mogelijk is.

Europese onderzoeksinstellingen werken aan toepassingen voor gebouwen die richting 2028-2030 op de markt kunnen verschijnen, vermoedelijk eerst in niches met hoge slijtage. De meerprijs wordt geschat op 20 tot 50%. Niet elke klant zal hiervoor kiezen, maar op intensief gebruikte locaties – scholen, ziekenhuizen, hotellobby’s – wordt het een optie die je kunt meenemen in een levenscyclusvergelijking.

Verf als klimaatwerktuig

Tot voor kort was “verf die CO₂ opneemt” vooral een laboratoriumverhaal, maar dat begint te verschuiven. Onderzoek toont dat muurverf gemodificeerd met Ca(OH)₂ CO₂ kan binden, in ideale omstandigheden tot enkele gram per vierkante meter – een veelvoud van klassieke verf. Commerciële toepassingen worden tegen het einde van het decennium verwacht, al moet de prestatie in de praktijk zich nog bewijzen.

Parallel groeit de interesse in zogeheten radiative cooling paints. Dat zijn coatings die zonlicht reflecteren en warmte uitstralen. Voor Belgische daken en stedelijke gevels kan dit richting 2027-2030 een aanvullende oplossing worden binnen bredere renovatie- en koelingsstrategieën, al blijft het effect hier klimaatafhankelijk.

Grafeencoatings: supermaterialen met een prijs

De markt voor grafeencoatings groeit sterk, met jaarlijkse groeicijfers rond 20%. Vandaag is een grafeengecoate muur nog een niche, maar het voordelenprofiel is duidelijk. Kleine toevoegingen (0,1–2 gewichtsprocent) kunnen:

• de mechanische weerstand verhogen
• de hechting verbeteren
• de permeabiliteit voor water en zouten verlagen
• UV-afbraak vertragen

Op metaal benaderen ze de anti-corrosieprestaties van fluoropolymeren, wat relevant is nu PFAS onder druk staat. Internationale standaardisatieorganen werken aan kwaliteitsnormen tegen 2027-2028. Verwacht wordt dat tegen 2028 de eerste bredere toepassingen in primers en coatings opduiken, met een meerprijs maar ook een langere levensduur.

Arbeidskrapte en robotisering: de schilder-regisseur

Achter alle productinnovaties schuilt één dominante macrotrend: Europa heeft te weinig vakmensen. Volgens Eurofound rapporteert bijna 40% van de Europese maakbedrijven productiebeperkingen door arbeidstekort. De bouwsector in België en Nederland zit op hetzelfde spoor. Dat verandert het gesprek rond robotisering fundamenteel. Tussen 2026 en 2030 mag je verschillende ontwikkelingen verwachten: inzet van plafond- en gevelrobots in appartementsbouw, AI-gestuurde kwaliteitscontrole en exoskeletten die fysiek werk verlichten. Veel van deze technologie bestaat vandaag al in industriële context en vindt geleidelijk zijn weg naar de bouw.

Besluit

De schilder van 2030 wordt meer regisseur en minder louter uitvoerder. Concreet betekent dat: digitale tools gebruiken, productinformatie interpreteren en nieuwe technieken aansturen, terwijl de finale afwerking vakwerk blijft. De ‘ambacht’ verdwijnt niet – ze wordt net de meerwaarde.

De sector staat voor haar grootste transitie sinds de omslag van solvent naar water. Wat toen tien tot vijftien jaar duurde, speelt zich nu af in vier tot zes jaar. De groei zal niet gaan naar wie afwacht, maar naar wie mee evolueert: met nieuwe formuleringen, nieuwe toepassingen en een verhaal dat je ook aan de klant kunt uitleggen.

Bronnen: EU / 3R-ESG / ACA / Frends / McKinsey