Innovaties DOMOTEX focussen op digitalisering, ergonomie en AI

De ‘Innovation Trail’ werd opgezet door het Mittelstand‑Digital Zentrum Handwerk en gepositioneerd als interactieve route doorheen concrete toepassingen van digitalisering in onze sector. Onder het motto ‘See, touch, try out’ (Sehen, anfassen, ausprobieren) konden bezoekers systemen en toestellen direct testen, met focus op efficiënter werken, gezondheid, opleiding en kwaliteit op de werf.

Voor het verf‑ en stukadoorsvak was dit geen klassieke productshow, maar eerder een laboratorium: minder staalborden, meer scenario’s uit de praktijk – van slimme tijdregistratie tot robotica voor schilderen en luchtkwaliteitsanalyse in binnenruimtes. De rode draad: technologie die het vakmanschap ondersteunt, niet vervangt, en die inspeelt op de schaarste aan geschoolde arbeidskrachten.

Innovatie 1: slimme tijdregistratie en digitale processen

Een eerste cluster draaide rond slimme tijdregistratie en digitale bedrijfsvoering. Daar werd getoond hoe voertuigen, machines en projecten via sensoren en software automatisch gekoppeld kunnen worden, zodat werkuren en gebruiksdata worden geregistreerd zonder handmatig in‑ en uitklokken.

• Voor schilder‑ en pleisterbedrijven betekent dit dat ritten naar de werf, mixtijd, droogtijd, spuit‑ of roluren en afwerkingswerk potentieel veel preciezer gekoppeld kunnen worden aan concrete projecten. In dezelfde logica werd ook de digitalisering van het Bautagebuch (bouwdagboek) toegelicht. Dat is een soort logboek waarin dagelijks wordt vastgelegd wat er op de bouwplaats gebeurt tijdens de uitvoering van een project, maar dan digitaal met apps die foto’s, notities, planwijzigingen en opleverpunten direct aan een project koppelen en in sommige gevallen met AI automatisch zogenaamde tickets’ aanmaken voor gevonden gebreken.Deze oplossingen zijn vooral relevant bij complexe renovaties, gevel‑ en binnenafwerkingen waarbij meerdere bouwbedrijven samenkomen, omdat ze de communicatie tussen schilder, stukadoor, aannemer en opdrachtgever transparanter maken.

Innovatie 2: exoskeletten voor ergonomischer werken

Een tweede ‘station’ toonde exoskeletten (draagbare ondersteuning voor rug, schouders en armen). Bezoekers konden verschillende modellen testen die het lichaam ontlasten bij bovenhoofds werk, langdurig rollen of spuiten, het dragen van emmers of het hanteren van zware schuur‑ en slijpmachines. Toen we enkele jaren geleden deze innovatie aanstipten, werden we niet zelden getrakteerd op hoongelach; vandaag zijn deze ‘harnassen’ een van de belangrijkste trends.

• Voor schilder‑ en stucwerk, waar veel boven schouderhoogte wordt gewerkt en repetitieve bewegingen de regel zijn, is dit bijzonder relevant: de systemen verminderen piekbelasting en kunnen het risico op uitval door rug‑ of schouderklachten verlagen. Ze maken langer doorgaan op tempo mogelijk, wat zowel in kleine bedrijven als bij grotere aannemers reële productiviteitswinst en minder ziekteverzuim kan betekenen.

Innovatie 3: digitaal opmeten en plannen

Bij het station ‘Digitale Processen’ werd duidelijk hoe snel en precies moderne opmeetsystemen werken. Met digitale meetlinten, meetapps en zelfs VR‑brillen werden ruimtes – inclusief nissen, plafondhoogtes en complexe hoeken – virtueel of fysiek ingemeten, waarna de data onmiddellijk in plattegronden en calculaties terechtkwam.

• In de praktijk betekent dit dat verbruik van verf, pleister, primer en egalisatie veel nauwkeuriger te berekenen is, met minder “veiligheidsmarge” die later als restmateriaal eindigt. Bovendien kunnen kleur‑ en materiaalconcepten in sommige systemen direct op de digitale ruimte geprojecteerd worden, zodat opdrachtgever en schilder samen keuzes kunnen simuleren nog vóór de eerste laag wordt aangebracht.

Innovatie 4: slimme vloersensoriek

Op het station ‘Bodensensorik’ konden bezoekers een “intelligente” vloer testen die bewegingen en gebeurtenissen detecteert zonder camera. Sensoroppervlakken registreerden stappen, looprichtingen of zelfs mogelijke valbewegingen, en vertaalden dat in realtime naar signalen of analyses.​

• Voor de afbouwsector opent dit perspectieven in zorggebouwen, publieke ruimtes, hotels en kantoren, waar veiligheid en monitoring belangrijk zijn. Voor verf‑ en stucprofessionals is vooral de boodschap interessant dat ondervloeren, de opbouw en de integratie van techniek in de schil steeds complexer worden – wat gevolgen heeft voor detaillering, mechanische belastingen en de compatibiliteit van egalisaties, primers en afwerkingen.

Innovatie 5: robotica en wall‑printing voor het schildersvak

Een van de meest directe snijpunten met het carrièreveld van Paint & Stuc was de zone rond Maler‑Robotik (schilder-robotica) en robotoplossingen voor het klassieke handwerk. Daar demonstreerden systemen hoe muren automatisch kunnen worden geschilderd of bedrukt, bijvoorbeeld een wandprinter die grote motieven en teksten in één beweging op de muur zet of een robot die oppervlakken geheel autonoom in perfecte banen afwerkt.

• De demonstraties maakten duidelijk waar de technologie vandaag staat: zeer hoge reproduceerbaarheid en efficiëntie op grote, relatief eenvoudige vlakken – bijvoorbeeld gangen, hallen, seriematige kamers – terwijl complexe details, hoeken, kleine reparaties en genuanceerde decoratieve technieken alsnog typisch mensenwerk blijven. Voor de vakman is de inzet eerder “ontlasting” van monotone repetitieve taken dan vervanging van ambacht, wat in tijden van personeelstekort een strategische troef kan worden.

Innovatie 6: AI‑gestuurde luchtanalyse

Een ander opvallend ijkpunt was het KI‑Analysegerät für Luftproben. Dit prototype nam luchtmonsters en beoordeelde ze in realtime op de aanwezigheid van onder andere schimmelsporen, roet, fijnstof of microplastics; de resultaten werden als duidelijke infografieken op scherm getoond.

• Voor binnenafwerking is dit rechtstreeks relevant: de link tussen gekozen materialen, verfsystemen, ondergronden en luchtkwaliteit wordt hiermee tastbaar. In renovatie‑ en schadegevallen (waterschade, schimmel, brandresten) kan zo’n systeem helpen om de beginsituatie objectief vast te leggen en het effect van sanerings‑ en coatingsmaatregelen op termijn te controleren.

Innovatie 7: AI‑chatbots en leerbots voor het vak

Het parcours bevatte ook chatbots en een “Learning Bot”, specifiek voor het schilderwerk. Deze AI‑assistenten beantwoorden technische vragen van leerlingen en vaklui, verwijzen naar passende leerinhouden en helpen werkstappen te structureren – zowel op de vakschool als op de werf.

• Dit type tool kan in de praktijk bijvoorbeeld snel basisinformatie geven over ondergrondvoorbehandeling, laagopbouw, droging, compatibiliteit van systemen of veiligheidsaspecten, wat opleidings‑ en foutenlast kan verminderen. Voor bedrijven met beperkte opleidingscapaciteit zijn dergelijke systemen een laagdrempelige manier om jonge krachten te ondersteunen zonder dat elke vraag de ploegbaas moet ophouden.

Andere productinnovaties

Parallel aan het innovatieparcours presenteerde DOMOTEX 2026 een brede selectie productinnovaties in de categorieën veerkrachtige vloeren, designvloeren, wand‑ en plafondproducten en machines en technieken. Daar kwamen onder meer oplossingen aan bod rond waterbestendigheid, circulaire materiaalconcepten, geavanceerde automatische coatingsystemen en droogbouw‑ en afbouwsystemen voor wanden en plafonds. Toekomstgerichte producten zijn niet alleen “materiaal”, maar worden ingebed in een ecosysteem van digitale planning, automatisering, ergonomie en data‑gestuurde kwaliteitsbewaking.

Conclusie

Voor schilders, stukadoors en interieurspecialisten tekenen zich enkele duidelijke lijnen af:

• Ergonomie en gezondheid worden ondersteund door exoskeletten en slimme hulpmiddelen.
• Planning en calculatie verschuiven naar digitale meet‑ en procesketens.
• Repetitieve schildertaken kunnen (deels) door robotica worden overgenomen.
• Kwaliteit en luchtgezondheid worden meetbaar via sensoren en AI‑analyse.
• Opleiding en kennisoverdracht krijgen ondersteuning via VR, gespecialiseerde leerbots en chatbots.

Foto's © Domotex